SHERLOCK HOLMES Büyütecin arkasındaki gizemli ego
İlk etapta büyüteç, pipo, avcı şapkası ve ceket... Bütün bu imajı besleyen üstün bir zekâ. Sherlock Holmes bir fenomen. Dünyada şu ana kadar en çok canlandırılan karakter olma özelliğiyle Guinness Rekorlar Kitabı'nda bile yeri var. 70'ten fazla aktör 200'den fazla filmde Holmes'u canlandırmış. İngiliz yönetmen Guy Ritchie'nin çektiği son Sherlock Holmes, bu ay gösterime girmeye hazırlanırken, efsaneyi hatırlatmak istedik. Hem eğlenceli, hem zeki Sherlock Holmes'ü bundan sonra canlandıracak sürpriz isim de yazımızda.
Müjde Yazıcı
Bilindik süper kahramanların zekâ seviyesini ölçmeyiz. Herhangi bir noktada (mesela) Superman'in zekâsını takdir ettiğiniz olmuş mudur? "Vaay be, ne akıllı adammış" dediniz mi? Sanmıyorum. Superman, alevler içindeki olay yerine vardığında, zekâsı değil fiziksel güçleri kurtarır insanları, buna eminizdir. Sorun çözen de, hikâyelerin gerilimini yaratan da, bu doğaüstü fiziksel güçlerdir. İngiliz edebiyatının meşhur karakteri Sherlock Holmes ise karmaşık cinayetleri üstün zekâsıyla çözebilmesiyle meşhurdur. Gözlem yeteneği müthiştir. Bu, onu dünyanın en ünlü dedektif kahramanı olmasının yanı sıra en zeki karakterlerinden biri de yapar. Karşıdan gelen adamın parmaklarının arasındaki tebeşir lekesinden akşam kiminle bilardo oynamış olabileceğini çözmek Sherlock Holmes'ün işidir. Karşısındaki kişinin ayakkabılarının bağcıklarına bakarak evden aceleyle çıktığını hesaplayacak kadar işine 'tutkuludur'. Dedektifin kendi deyimiyle 'vaka çözmek' hayatının amacıdır. Bir vaka üzerinde çalışırken yemez, içmez, uyumaz. Suç işlemek yerine suçluları yakalamayı seçmesinin tek nedeni ise 'iyi bir adam' olması sayılabilir; yoksa bu inanılmaz gözlem ve akıl yürütme yeteneğiyle asla yakalanamayan azılı bir suçlu da olabilirmiş.
Türkçe'ye 'Gümüş Şimşek' olarak çevrilen hikâyede Holmes'e sorulur; "Özellikle dikkatimi çekmek istediğiniz nokta var mı?" Yanıtlar: "Köpeğin o geceki hareketleri!" "Ama köpek o gece bir şey yapmamış ki" denilince, "Garip olan da bu ya" diyebilecek kadar detaylara kilitli bir adamdır Sherlock Holmes.
ÖNCE ÖLDÜRDÜ, SONRA DİRİLTTİ
Sherlock Holmes'ün yaratıcısı Arthur Conan Doyle... İlk hikâyesi 'Kızıl Soruşturma' (A Study in Scarlet) yayımlandığından kısa bir süre sonra, birçok yazar gibi yarattığı karakterin gölgesinde kalıyor. Gazeteyle birlikte basılmaya başlanan Sherlock Holmes hikâyeleri yazarı için başka bir açıdan olsa da; okur için büyük bir 'hastalık' yaratıyor. A. Conan Doyle dört roman, 56 adet de Sherlock Holmes hikâyesi yazıyor. Yazar, 1891 yılında İsviçre'de kaleme aldığı 'Reichenbach Falls'ta 'nedense' hikâyeyi sonlandıracak şekilde Sherlock Holmes'ü en büyük düşmanı Profesör Moriarty'ye öldürtüyor. Sonrasında ısrarlara dayanamıyor; Sherlock Holmes'u 1903'te yeniden diriltiyor; 1914'e kadar.
Sherlock Holmes, hikâyelerin 'asıl adamı'dır; fakat her hikâyede mutlaka sağ kolu, yakın arkadaşı Dr. John H. Watson vardır. Dr. Watson karakteri, Sherlock Holmes hikâyeleri içinde çok büyük önem taşıyor. Çünkü o, Holmes'e olayları çözmesinde yardımcı olur; bunu yaparken de hikâyenin okura anlatılmasını sağlar. "Dr. Watson ile Sherlock Holmes arasındaki diyaloglar yazarın anlatmak istediklerinin büyük bölümüdür" de denebilir. Dr. Watson karakteri, Sherlock Holmes tarafından genellikle aşağılanır ya da salak yerine konur. Bu durum sadık dost Dr. Watson'dan çok Holmes'u daha iyi anlatmak içindir belki de. Çünkü Holmes'ün yer yer olaylara, kişilere üstten bakması, rasyonel tavrı, onu 'cool' ve 'karizmatik' mertebesine ulaştırır. Bohemdir, ilginç özelliklere sahiptir. Sigaranın külünden kalitesini ve markasını anlayacak kadar eksperdir. Kokain ve morfin kullanır. Usta bir eskrimcidir. Çok iyi keman çalar, anatomi, kimya ve botanik bilgisi derindir. Böyle olmasına rağmen "Hayatımda sadece cinayet haberleri okurum" diyecek kadar da 'boş vermiş' görünür.
Hayatına giren tek kadın Irene Adler'dir. Irene Adler, sadece A. Conan Doyle'un 1891 yılında kaleme aldığı 'Bohemya'da Skandal'da geçse de, yine de Sherlock Holmes serileri içinde önemli bir karakterdir. Fakat Sherlock Holmes için hayatta iki kişi önemlidir; biri Dr. Watson'dır, diğeri ağabeyi Mycroft.
Sherlock Holmes, hikâyelerinin temelinde oluşturduğu gizemle milyonlara ulaşması zor olmuyor. Hikâyelerin sürükleyici özelliği ve karakterin çekiciliği tabii ki birçok yapımcıyı harekete geçiriyor; birçok farklı disiplinde ve özellikle beyazperde de yer alıyor Holmes. Guinness Rekorlar Kitabı'nda kaydı bile var; "Dünyanın en çok canlandırılan karakteri". 70'ten fazla aktör 200'den fazla filmde Sherlock Holmes'u canlandırmış. İlk kez İngiliz illüstratör Sidney E. Paget, 1891 yılında A. Conan Doyle'un gazete için yazdığı hikâyeleri, çizimleriyle 'ete kemiğe' büründürüyor. Sherlock Holmes'ü Sherlock Holmes yapan ceket, pipo, avcı şapkası, büyüteç; temelini bir bakıma Paget'in hayal gücünden alıyor. Modacılar için şu anda bile hâlâ geçerli bir tabirdir; 'Sherlock Holmes ceketi'.
GUY RİTCHİE'NİN 'SHERLOCK HOLMES'Ü
Beyazperdede Basil Rathbone, Nigel Bruce, Michael Caine, Christopher Lee, Charlton Heston, Roger Moore, Peter Lawford, Ben Kingsley, Sherlock Holmes'ü canlandıran isimlerden birkaçı. 'Yeni Sherlock Holmes' ise Robert Downey Jr. 25 Aralık'ta ABD'de gösterime giren Guy Ritchie imzalı 'Sherlock Holmes'te 'Dr. Watson görevi' ise Jude Law'un. (imdb.com'un 'dedikodu' notlarına göre Dr. Watson karakterini Colin Farrell canlandıracakmış; fakat sonra Jude Law seçilmiş. Olabilir.)
Guy Ritchie'nin 'Sherlock Holmes' yorumu görüntüler, kostümler itibariyle James Bond ile Indiana Jones arası bir tonda. Daha önce 'Iron Man' olarak izlediğimiz Robert Downey Jr'ın doğru bir seçim olduğu kesin. Guy Ritchie, filmle ilgili Empire dergisiyle yaptığı röportajda Sherlock Holmes'ü temelde kendisine benzettiğini söylüyor: "Sherlock Holmes beyefendiydi ve aynı zamanda sokak insanıydı. Bu iki hayat arasında kalmak beni de çekiyor. Sokak hayatını seviyorum; fakat lüks şeyleri de seviyorum. Hikâyenin bu tarafının unutulduğunu düşünüyorum" diyor. Yine de daha önce 'Snatch', 'Lock, Stock and Two Smoking Barrels' gibi gişe kaygısı gütmeyen filmler yaptığı için topa tutuluyor. 'Sherlock Holmes'ün ticari film olduğunu bunun Guy Ritchie'ye yakışmadığını yazan eleştirmenler var. (Madonna gibi bir yıldızın eski kocasına 'gişeye oynuyorsun' demek başlı başına saçma duruyor bir yandan da.) Guy Ritchie'nin Sherlock Holmes'ünde; Holmes ile Dr. Watson, çözdükleri olaylar sonucunda İngiltere'yi kurtarıyor. İlk defa bu versiyonda Dr. Watson salak bir karakter ve arada bir, bir şey söyleyen önemsiz biri gibi gösterilmiyor. Holmes'ün 'hakkından gelen' tek kadın Irene Adler rolünüyse Rachel McAdams üstleniyor. Filmin başkahramanı olan Holmes'ün bu filmdeki büyük düşmanıysa Lord Blackwood... Senaristlerin yeni eklediği Lord Blackwood rölünde Mark Strong var.
BORAT'TAN HOLMES ÇIKAR MI?
Sherlock Holmes karakteri öyle bir güce ulaşıyor ki, şu anda hâlâ, var olmayan bu hayali karakterin izlerine İngiltere'de rastlayabiliyorsunuz. Maceralarının geçtiği bazı yerlerde Sherlock Holmes hayranları tarafından bırakılan plaketler bulunuyor. Sherlock Holmes'ün öldüğü (sonradan dirildiği) Reicenbach şelalelerinde hayranların bıraktığı eşyalara rastlanabiliyor. Ve tabii Sherlock Holmes müzesi. Hikâyelerde her zaman Holmes'ün adresi olarak gösterilen Londra Baker Sokak 221B'de şu anda 'Sherlock Holmes Müzesi' yer alıyor. Hayranları tarafından boş bırakılmayan müzenin ilk katında Sherlock Holmes'ün çalışma odası var; ikinci kat Dr. Watson'un yatak odası, üçüncü kattaysa balmumundan figürler ve karakterler sergileniyor. Müzede tabii ki Holmes'ün vazgeçilmezleri arasındaki avcı şapkası, piposu gibi ürünleri satın almak isteyenler için de bir reyon var. Hazır olun; bu yazının belki de en 'acayip' Sherlock Holmes detayıysa son olarak şu; 'Ali G.', 'Borat', 'Brüno' namı diğer Sasha Baron Cohen de 'Sherlock Holmes' çekmeye hazırlanıyor! Holmes'ü Sasha Baron Cohen, Dr. Watson'ı ise Will Ferrell oynayacakmış. Bu komedi filmi görmeden Sasha Baron Cohen ve Will Ferrell ikilisini bir arada düşünmek bile yeterince komik sayılır. Henüz proje aşamasındaki bu filmin, Guy Ritchie'nin tepetaklak ettiği 'Sherlock Holmes' filmini bile 'absürd'lüğüyle geride bırakacağı kesin. Bu filmin senaryosunu Cohen kerdeşlerden Ethan Cohen yazıyor(muş); "Dr. Watson ile Sherlock Holmes arasındaki olası ilginç 'olaylara' hazır olun" derim.
 |
|
|
|
|
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
|